Blog: Nabijheid in tijden van corona (101)

Zondag 12 juli

De zondagen waren ook voor de blogs van de afgelopen maanden een rustdag, maar voor dit allerlaatste blog maken we een uitzondering.
101 blogs, 101 dagen (en dan nog zonder de zondagen erbij, plus een paar feestdagen zoals Tweede Paasdag, Tweede Pinksterdag en Hemelvaart, dus tel er nog maar 4 dagen bij op) van intelligente lockdown, quarantaine, afzondering, telefoon en computer. En op die computer ontstond dit blog, eigenlijk ‘zomaar’, als een manier om heel die verwarrende tijd met zulke wisselende emoties op de één of andere manier te vangen in woorden.
Vanaf het eerste blog bleek dat het een prachtige ‘verbindingsdienst’ was tussen ons, als leden van de Parkstraatgemeente, om op de hoogte te blijven van elkaars gedachten en gevoelens. Ik heb niet meer geteld hoeveel gemeenteleden hebben meegeschreven, maar wat we ook vinden van de maanden die achter ons liggen, die 101 blogs samen vormen een fantastisch tijds- en gemeentedocument. Tanja heeft alle blogs opgeslagen en zal dat te zijner tijd zó vormgeven dat het als geheel, als eenheid, digitaal beschikbaar wordt voor ons allemaal. Dan kunnen we het nalezen wanneer we willen en zullen we ongetwijfeld denken: oh ja, dat artikel van toen… en die gekke plaatjes van daarna… de woorden, de muziek, de beelden, de poëzie, het proza, de filosofie en de theologie – het is ván ons allen vóór ons allen.

En dan nu het aller-, allerlaatste blog. Een beetje weemoedig word ik er wel van. Soms had ik helemaal geen inspiratie (dat was u ook niet ontgaan 😉) en soms ging het als vanzelf. Ik zal het nog missen, maar dat is niet het enige dat ik zal missen, omdat mijn afscheid van de Parkstraatgemeente ook steeds dichterbij komt. Het is in meerdere opzichten een turbulente tijd (geweest)!

De kerkdiensten zijn weer begonnen, maar ‘het’ is nog niet voorbij. Zolang de anderhalvemeterrichtlijn geldt vind ik het woord ‘normaal’ (al dan niet met de toevoeging ‘nieuw’) niet van toepassing. Hopelijk komt er (spoedig!) weer een dag dat we elkaar met een handdruk, een omhelzing, een knuffel mogen begroeten! Levend in deze tijd komt die wens op dit moment voor mij het meest in de buurt van mijn verwachting van het Koninkrijk, want zo ‘normaal’ kan dat zijn…

In dit laatste blog wil ik de muziek graag het allerlaatste woord geven. Ik schijn beloofd te hebben in dit Beethovenjaar een top 10 van mijn meest geliefde Beethovenwerken te geven (ik moet toch soms eens iets langer nadenken voordat ik wat zeg), maar ik doe het toch een beetje anders: ik geef u een voorschotje (oftewel: spoiler alert!). In de laatste editie van AdRem werd een oproep gedaan aan de lezer om een top 3 van troostmuziek aan te leveren. Daar heb ik meteen gehoor aan gegeven, en daar zal wel iets van terug te lezen zijn in het septembernummer van AdRem, als al die troostmuziek van diverse lezers geplaatst wordt, maar ongetwijfeld flink ingekort (want u wist ook allang dat ik tamelijk breedsprakig kan zijn). Mijn top 3 van troostmuziek begint met… Beethoven. De andere twee werken zijn niet van hem, maar op deze manier hoop ik toch iets van mijn belofte in te lossen. Hieronder vindt u het (iets uitgebreide) stukje dat ik voor AdRem geschreven heb, met links naar de muziek. Nota bene: tot eind juli hebt u ook de mogelijkheid om úw top 3 van troostmuziek naar AdRem te sturen, via het emailadres communicatie@remonstranten.org.

*****

De ‘Hart en ziel-lijst’, de Beethovenweek van NPO Radio 4 – ik doe altijd mee, maar nooit zonder gezwoeg. Er is teveel muziek om uit te kiezen, en kiezen voor het één betekent vaak ook het loslaten van iets anders.
Daarom verbaasde het me ook dat ik, na het lezen van de oproep in AdRem van juli jl., meteen de drie muziekstukken die mij troost bieden helder voor ogen (oren) had. Misschien juist wel omdát ze me altijd troost bieden en al jaren met me meereizen.

  1. Het eerste pianoconcert in C groot opus 15 van Ludwig van Beethoven.
    Terwijl ik dit schrijf luister ik naar de uitvoering door Murray Perahia met het Concertgebouworkest onder leiding van Bernard Haitink. Dit pianoconcert belichaamt voor mij evenwicht, omdat het (nog) zo klassiek is. In de latere Beethoven is de romantiek prominent, maar juist de harmonie van de klassieke periode die in dit pianoconcert zo ‘klopt’, maakt dat het werk mij altijd weer helpt te relativeren. Het zegt als het ware: verdriet en vreugde, wanhoop en hoop, het is er allemaal en het is er ook vaak naast en door elkaar. En hoe verwarrend en vermoeiend dat ook kan zijn: er is deze muziek die mij optilt en weer op weg zet – omdat het die weg zelf ís.
    https://youtu.be/4DNtOLfb-CE
  2. Het orgelconcert in g klein voor orgel, strijkers en pauken van Francis Poulenc.
    Wat kan ik zeggen – ik houd van kerkorgels. En mijn liefde voor Poulenc is een half mensenleven geleden begonnen met dit orgelconcert, als een ‘coup de foudre’. De combinatie van zwaar, dissonant, ijl, snel, dramatisch, kalm en jazzy, is als het ware de verklanking van ‘het leven’. Dat klinkt lekker ronkend, maar het is juist de muzikale knipoog die Poulenc geeft in dat jazzy gedeelte (waar ‘tempo d’allegro initial’ boven staat en waar ik de uitvoerende organist altijd op beoordeel – te snel gespeeld en het wordt een draaiorgel, te langzaam en het wordt een pot stroop) die als een streep zon door de wolken heen voelt.
    Via de link hieronder hoort u een uitvoering van dit orgelconcert uit 1961, van het Orchestre de la Société des Concerts du Conservatoire onder leiding van Georges Prêtre, met aan het orgel niemand minder dan Maurice Duruflé.
    https://youtu.be/RduLr1Cp9Ls
  3. De triosonate in C groot BWV 529 van Johann Sebastian Bach.
    Weer een kerkorgel. Maar Bach en orgel, wat moet ik daar nog over zeggen? Deze triosonate is volgens Wim Roelfsema ook voor beroepsorganisten een lastige, met die over elkaar buitelende klanken in het eerste deel, het Allegro. Maar wat een fundament ligt erin besloten. En als het om troost gaat: ik ben niet altijd even opgewekt als mijn wekker gaat (ik líg nog zo lekker!). Daarom heb ik de eerste maten van deze triosonate als mijn wekkergeluid ingesteld. Om me te verzoenen met de dag die voor me ligt…
    Het was nog even zoeken naar een uitvoering die níet door Marie-Claire Alain wordt gespeeld en van ‘onze Wim’ is er nog geen beschikbaar (dit is een hint!), maar hieronder hoort u Ton Koopman op het orgel van de Waalse Kerk in Amsterdam.
    https://youtu.be/uSfnHmjWVlA

Ds. Marieke Fernhout

Er zijn nog geen reacties.

Geef een reactie

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.