Blog: Nabijheid in tijden van corona (54)

Zaterdag 16 mei

Soundtrack van Saamhorigheid (3)

Deze aflevering van de Soundtrack van Saamhorigheid staat in het teken van de klassieke muziek, oftewel kunstmuziek, met deze keer een speciale focus op vocale muziek. Ik heb weer vijf werken uitgekozen, met weer elk een korte beschrijving en een motivatie van mijn keuze. Wederom veel lees- en luisterplezier toegewenst!

Fl.


1. Guillaume de Machaut – ‘Rose, liz, printemps, verdure’ (14e eeuw)

Genre: chanson

Uitvoerende(n): The Orlando Consort

Luister via YouTube

Dit prachtige vierstemmige chanson, geschreven door de Franse componist Guillaume de Machaut, was onderdeel van de luisterlijst voor mijn eerste tentamen van het vak ‘Westerse muziek tot 1600’. De stof voor deze toets besloeg muziekgeschiedenis van de vroege Middeleeuwen tot aan de hoge Middeleeuwen (omstreeks 1400). De bijbehorende luisterlijst bevatte onderdelen van de vroegst bewaard gebleven missen tot aan wat meer seculiere muziek uit de 13e en 14e eeuw, met vaak de hoofse liefde of de schoonheid van de natuur als onderwerp. Zo ook in dit chanson, dat gaat over alle mooie dingen die in de natuur te vinden zijn, waaronder de roos, de lelie en allerlei groen.


2. Henry Purcell – ‘What Power Art Thou’ uit King Arthur or The British Worthy (1691)

Genre: semi-opera

Uitvoerende(n): João Fernandes (bas)

Luister via YouTube

Deze aria leerde ik als klein meisje kennen via de cd’s van Frank Groothof (van Sesamstraat), die, in samenwerking met diverse musici, van meerdere grote en bekende opera’s een kinderversie heeft gemaakt. Een van deze opera’s, Koning Arthur, was eigenlijk een semi-opera van Henry Purcell uit 1691, genaamd King Arthur or The British Worthy.

Groothof stelde zijn versie van de Arthur-legende in operavorm samen uit materiaal van meerdere vocale werken van Henry Purcell. ‘What Power Art Thou’ komt uit zijn opera King Arthur, en wordt gezongen door een personage genaamd ‘The Cold Genius’, ook wel de geest van de winter en van de kou. In dit gedeelte van het verhaal wekt Cupido die geest, die met tegenzin wakker wordt, wat in de aria tot uitdrukking komt door zijn bibberende (staccato) manier van zingen.


3. Wolfgang Amadeus Mozart – ‘Der Hölle Rache’ uit Die Zauberflöte (1791)

Genre: Singspiel

Uitvoerende(n): Diana Damrau (sopraan)

Luister via YouTube

De beruchte aria ‘Der Hölle Rache kocht in meinem herzen’ wordt in Mozarts Singspiel Die Zauberflöte gezongen door de Koningin van de Nacht, een coloratuursopraan. In een vlaag van wraakzuchtige woede drukt zij een mes in de hand van haar dochter Pamina en beveelt haar om haar vijand, de tovenaar Zarastro, te vermoorden, en ze dreigt Pamina te onterven en te vervloeken als die weigert.

Deze aria zal voor velen van jullie welbekend zijn, omdat onze ‘eigen’ Christina Deutekom in haar tijd de bekendste Koningin van de Nacht was. Ik heb gekozen voor deze recentere uitvoering uit 2003, met de Duitse sopraan Diana Damrau als een ijzingwekkende Koningin van de Nacht, die loepzuiver alle hoge noten zingt.


4. Gioachino Rossini – ‘La Calunnia’ uit Il Barbiere di Siviglia (1817)

Genre: opera buffa (komische opera)

Uitvoerende(n): Ferruccio Furlanetto (bas)

Luister via YouTube

Rossini’s opera Il Barbiere di Siviglia speelt in het Sevilla van de 18e eeuw. Het verhaal gaat over een geheime liefde tussen een mooie, jonge muziekstudente, Rosina, en een arme jongen, Lindoro. Deze Lindoro is eigenlijk de graaf van Almaviva, in vermomming, want hij wil niet dat Rosina een relatie met hem aangaat op basis van zijn status en rijkdom.

La calunnia è un venticello’ is een aria die wordt gezongen door Basilio, Rosina’s muziekleraar (in deze uitvoering gezongen door de Italiaanse bas Ferruccio Furlanetto, een persoonlijke favoriet van mij). Deze vermoedt dat de graaf iets in zijn schild voert, en adviseert Bartolo, de oude dokter waar Rosina bij inwoont, om valse geruchten over de graaf te verspreiden zodat hij de dokter niet in de weg staat – want die is van plan om met Rosina te trouwen als ze oud genoeg is.


5. Giuseppe Verdi – ‘Bella figlia dell’amore’ uit Rigoletto (1851)

Genre: opera

Uitvoerende(n): Luciano Pavarotti (tenor), Victoria Vergara (mezzo-sopraan), Edita Gruberová (sopraan), Ingvar Wixell (bariton)

Luister via YouTube

In dit schitterende kwartet uit Verdi’s opera Rigoletto uit 1851 komen vier verschillende personages en hun respectievelijke emoties bij elkaar. De graaf van Mantua (Luciano Pavarotti) probeert te flirten met de uitbaatster van de herberg waar hij stamgast is, maar deze Maddalena (Victoria Vergara) die hier eerst niks van moet weten, laat zich uiteindelijk steeds meer inpakken door zijn charmes. Bij het open raam staan Rigoletto (Ingvar Wixell), de hofnar van de hertog, en zijn dochter Gilda (Edita Gruberová) mee te luisteren.

Rigoletto heeft Gilda meegenomen naar de herberg om haar te bewijzen dat de hertog, in wie ze haar grote liefde zag, toch niet zo perfect is als hij lijkt. Dit komt bij Gilda hard aan; Rigoletto belooft haar te troosten.

Dit kwartet was oorspronkelijk luisterstof voor een tentamen van het vak ‘Westerse muziek van 1830 tot 1900’, dat ik eerder dit academisch jaar volgde. Hierna ben ik me gaan verdiepen in de rest van de opera, en kwam het er uiteindelijk van dat ik de volledige uitvoering van de opera op dvd (waar bovenstaand YouTube-filmpje een fragment van is) op mijn verlanglijstje voor Sinterklaas heb gezet. En ik heb hem gekregen!

*****

U kunt de playlist Soundtrack van Saamhorigheid vinden op ons YouTube-kanaal. Bij het uitkomen van een nieuwe aflevering van dit muziekblog, zal de lijst aangevuld worden met nieuwe muziek.

Er zijn nog geen reacties.

Geef een reactie

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.