Blog: Nabijheid in tijden van corona (59)

Zaterdag 23 mei

Soundtrack van Saamhorigheid (4)

Deze aflevering van de Soundtrack van Saamhorigheid staat in het teken van de jazz en haar vele stromingen. Ik heb een drietal nummers uitgekozen met weer elk een korte beschrijving. Wederom veel lees- en luisterplezier toegewenst!

Fl.


1. Jelly Roll Morton & His Red Hot Peppers – Steamboat Stomp (1926)

Genre: New Orleans jazz

Luister via YouTube

In de jaren twintig van de vorige eeuw bruiste de Amerikaanse stad New Orleans van de cultuur en dus ook muziek. Jazzbands (destijds ook wel jazzorkesten genoemd) namen het, als ze elkaar tegenkwamen op straat, tegen elkaar op in straatcompetities. Één van de meest beruchte bands van het New Orleans van de Roaring Twenties was de band van Jelly Roll Morton. Morton was een orkestleider die bekend stond om zijn excentrieke persoonlijkheid en om zijn liefde voor opscheppen over zijn muzikale talent. Nu was hij ook écht getalenteerd; hij heeft met zijn band een belangrijke bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van de jazz-stroming die later bekend zou komen te staan als de New Orleans jazz. Kenmerkend voor deze stroming zijn de dwars door elkaar lopende melodielijnen van de verschillende instrumenten (je zou het een soort georganiseerde chaos kunnen noemen), de opkomst van (van tevoren genoteerde) improvisatie door afzonderlijke spelers in een band en zogenaamd ‘hot playing’ (de benaming voor het geagiteerde, gevoelsmatige spelen van voornamelijk Afro-Amerikaanse jazzmuzikanten, die contrast staat met het brave ‘sweet playing’ van voornamelijk blanke jazzmuzikanten).


2. Glenn Miller Orchestra – In The Mood (1941)

Genre: swing

Luister via YouTube

Bij het maken van deze jazzaflevering wist ik van tevoren al dat ik er een uitvoering uit het swingtijdperk bij wilde hebben, puur om de dansbaarheid van de muziek. De swingstroming kwam, net als eigenlijk alle stromingen in jazz, voort uit eerder ontstane jazz-stijlen. Daarbij moet overigens wél even gezegd worden dat als een nieuwe stijl/stroming de jazzwereld veroverde, dit niet betekende dat oudere stijlen meteen voorbij waren. Dat is het mooie van de jazz: verschillende stromingen bestaan en zijn tegelijkertijd actief, het maakt niet uit hoe oud ze zijn of hoe ver ze van elkaar verwijderd zijn wat betreft muzikale kenmerken.

Nu weer terug naar de swing: deze stroming beleefde haar hoogtepunt gedurende de latere jaren dertig en de eerste helft van de jaren veertig. De optimistische sound van swing voorzag de donkere dagen waarin de mensen leefden ten tijde van de Tweede Wereldoorlog van wat kleur; het gaf Amerikaanse soldaten in de latere jaren van de oorlog precies de morele ‘boost’ die ze nodig hadden en het herinnerde ze aan hun thuisland. Dit fragment komt uit een film uit 1941, waarin Glenn Miller, trombonist en tevens leider van het orkest dat te zien is, zelf een rolletje had.


3. Charlie Parker Quintet – Hot House (1951)

Genre: bebop

Luister via YouTube

In deze clip speelt het kwintet van altsaxofonist Charlie Parker – met daarin o.a. trompettist Dizzy Gillespie, geen kleine naam in de jazzwereld – een vurige, expressieve en vooral kort maar krachtige versie van de bebop-standard* Hot House. Bebop kwam als stroming binnen de jazz voort uit de in de oorlog immens populaire swing. Getalenteerde muzikanten uit de big bands die deze swing speelden gingen steeds vaker samen in jamsessies dingen uitproberen met hun instrumenten. Bij deze jamsessies werden afgesproken grenzen en regels van de jazz steeds meer losgelaten, dit bood de muzikanten de ruimte om helemaal los te gaan in hun improvisatie; solo’s liepen heel vaak langer door dan hoofdthema’s van de jazz standards* waaromheen ze gespeeld werden. Het fragment wat jullie hier te zien krijgen is uit een televisieprogramma genomen en dus enigszins volgens een script, maar ik vond het juist zo leuk dat je de mannen hier in actie ziet. Vandaar de keuze voor deze versie.

* Nummers die tot het standaard-jazzrepertoire zijn gaan horen, maar die vaak geschreven werden voor shows of musicals, of uit de populaire muziek zijn gegrepen.

 

Er zijn nog geen reacties.

Geef een reactie

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.