Meditatie juni

Op woensdag 8 mei jl. haalde een kerkelijk bericht diverse landelijke media. Het ging nu eens niet over schuinsmarcherende dominees of verklaringen die uit de Middeleeuwen afkomstig lijken te zijn (al bestond Nashville toen nog niet) het was – en is – een bericht van een poging tot verstaan en verzoening, van begrip en erkenning. Hieronder het bericht zoals de NOS het weergaf:
“De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) erkent na vier eeuwen voor het eerst het leed dat de remonstranten is aangedaan door hun verbanning uit de kerk. De hoogste man van de kerk, scriba René de Reuver, noemt “de eerste kerkscheuring op protestants erf” in een toespraak “een pijnlijk moment, in het bijzonder voor de remonstranten”.
De Reuver sprak vanmiddag op een jubileumbijeenkomst van de remonstranten, een vrijzinnig kerkgenootschap met zo’n 5000 leden. “De verbanning van remonstrantse predikanten en de beroepsverboden voor talloze remonstrantse bestuurders hebben hen diep geraakt en veel stuk gemaakt”, schrijft De Reuver. Hij vertegenwoordigt bijna 2 miljoen leden, verdeeld over 1500 protestantse gemeenten.
Het is 400 jaar geleden dat de remonstranten door hun tegenstanders uit de kerk werden gezet omdat ze er te rekkelijke opvattingen op na hielden. Zo waren ze het niet eens met de strenge predestinatieleer, het idee dat bij eenieder al vaststaat of hij in de hemel komt of de hel. De verbanning gebeurde tijdens de Synode van Dordrecht (1618-1619). Die kerkvergadering wordt door de PKN gevierd onder het motto ‘Ode aan de Synode’.
“Mooi dat de keerzijde van die synode wordt erkend”, zegt predikant Joost Röselaers namens de Remonstranten. “Het was voor ons helemaal geen vrolijk moment. Niet dat we daar nu nog heel verdrietig over zijn, maar het is toch iets waar we 400 jaar op hebben gewacht. Nu is het goed.”
 
Op de bewuste woensdagmiddag 8 mei zat ik in de auto en luisterde naar Radio 1, waar dit nieuwsbericht werd gevolgd door een korte uitleg van een hoogleraar in de kerkgeschiedenis: mijn oude stagebegeleider Rinse Reeling Brouwer, die de dag ervoor met emeritaat was gegaan. Ik was erg blij dat juist Rinse was gevraagd de historische achtergrond van deze kerkscheuring nader toe te lichten, want hij kent zowel het remonstrantse als het protestantse erf van huis uit en is daarbij ook nog eens heel nuchter. Zo benoemde hij in heldere en relativerende bewoordingen de soms trainerende rol van de orthodoxe vleugel van de PKN (en zette die daarmee op zijn plaats) en liet er geen twijfel over bestaan dat wat hem en vele anderen betreft deze historische twist nu echt tot het verleden behoort. Ik kan het zowel Rinse als Joost Röselaers volmondig nazeggen: streep eronder, nu is het goed.
Als ik iets heb ontwikkeld in mijn jaren als predikant van de Parkstraatgemeente, is het wel een steeds groter gevoelde afstand van welk ‘bordje op de kerk’ dan ook. Natuurlijk zijn er genoeg verschillen tussen de diverse kerken, maar die zijn vaak meer historisch en cultureel dan theologisch. Met andere woorden: als het over de wezenlijke dingen van het geloof gaat, weten mensen elkaar vaak te vinden en te verstaan, over alle muren, grenzen en scheidslijnen heen. Deze handreiking vanuit de PKN is daar een voorbeeld van, ook al komt hij met enige vertraging…
Het laatste woord hier is voor een bekend vrijzinnig lied:

Ds. Marieke Fernhout

Er zijn nog geen reacties.

Geef een reactie

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.